|
Kennis en ervaring, kwinkslagen en anekdotes. Willem Vermeend en Salem Samhoud jongleerden er naar hartenlust mee tijdens het Asito Diensten Groep-congres eind oktober in gebouw Spant! in Bussum. Alles ter lering en vermaak over het Nieuw Leiderschap. Kolfje naar de hand ook van mentalisten Rob en Emiel die de zaal stante pede inpakten met een verbluffende show. Slechts één prangende vraag resteerde na afloop; waar hing nu eigenlijk die camera?
Door Peter de Groot
Het was bedoeld als een memento-aanzet. De pakweg 750 denkbeeldige spiegeltjes die Ron Steenkuijl, Asito-directeur Marketing & Sales, aan draadjes uit het plafond wilde laten zakken. Iedere aanwezige kon daarin zichzelf observeren en afvragen of hij of zij een nieuwe leider was. “Elke verandering begint immers met naar jezelf te kijken.” Of zo’n nieuw leiderschap nodig is? Beslist wel, vond Steenkuijl die een sterk veranderende wereld schetste: “De industriële revolutie put langzaam de aarde uit, het ecosysteem is vergiftigd en het klimaat verandert door menselijk toedoen. Bovendien valt ons financiële systeem in elkaar. We zijn wat laat wakker geworden.” Steenkuijl benadrukte echter dat dit geen reden was om pessimistisch te zijn: “Dit congres gaat over nieuwe kansen, verfrissende inzichten. Over de maakbaarheid van organisaties en een nieuwe balans daarin.”
Deze serieuze overwegingen van de Asito-directeur hadden echter al een vrolijke prelude gehad met Rob en Emiel die het nieuwe leiderschap een impuls wilden geven met ‘Het nieuwe Denken’: “Want elk mens gebruikt slechts 5 procent van zijn hersencapaciteit. De resterende 95 procent gaan we nu ook inzetten.” Hoe? Neem twee congresdeelnemers, laat ze een exemplaar van de National Geographic uit een stapel kiezen en op een willekeurige bladzijde openslaan. Rob en Emiel wisten vervolgens de inhoud van betreffende pagina uit het hoofd te reproduceren: “Pagina 10? Die gaat over de lezersbrieven en paling in het IJsselmeer. Pagina 12 staat vol met advertenties van reisbureaus. Pagina 53 beschrijft allerlei wetenswaardigheden uit het leven van de rode lynx. En verder willen we u de advertentie rechtsonder niet onthouden waar u wordt gewezen op de mogelijkheid het schitterende boek ‘De grote dierentrek’ aan te schaffen voor het luttele bedrag van 34,95.”
Ook door de luchtige toon van dagvoorzitter Ferry Mingelen, parlementair verslaggever van de NOS, bleek dat dit congres vooral ook vermakelijk mocht zijn. Al had Mingelen nog nooit eerder gehoord van de ADG, hij had wel de oorspronkelijke betekenis van het letterwoord Asito bij elkaar ‘gegoogled’: Alle stof in Twente opgeruimd.
Gastspreker Willem Vermeend, bij het publiek met name bekend als voormalig minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, begrensde zijn uiteenzetting in zijn eerste zinnen ook al veelbetekenend met: “We gaan niet te somber doen en we eindigen gelukkig.” Uit het begin van zijn maatschappelijke loopbaan, werknemer in de timmerfabriek van zijn vader, trok Vermeend de curieuze conclusie dat hij de enige minister was die ooit gewerkt heeft. “Met mijn handen dan…” Als bijzonder hoogleraar Europees Fiscaal Recht en Fiscale Economie kon Vermeend in dit gezelschap van ondernemers de perikelen rondom de euro uiteraard niet onbesproken laten. “Er is geen eurocrisis, maar een politieke crisis tussen sterke en zwakke landen. De zwakke hebben door de euro veel kunnen lenen. Maar de euro staat nog te hoog ondanks Griekenland en Spanje”, stelde Vermeend hilarisch vast. De rare politieke piassen in Europa noemde hij niet bij naam ook al ging het bijvoorbeeld om Berlusconi. “Italië is een buikpijnland, omdat 40 procent van de economie daar zwart is. Zo vertrouwde een Italiaans bewindvoerder over pensioenen mij eens toe dat hij zich helemaal geen zorgen maakte over zijn eigen toekomst, want hij had een persoonlijke geheime kas.” Met de euro zou het wel goed komen, stelde de ex-minister: “Want Duitsland vormt een derde van de eurozone en zal, als uitvinder van de Europese munt, uit prestigeoverwegingen zijn vervanger van de D-mark niet laten vallen.” “Ons land staat er goed voor”, verklaarde Vermeend. “Nederland heeft een lage staatschuld en is rijk. Als ik in Amerika ben, leg ik dat uit door mijn moeder als symbool op te voeren. Met haar spaarcentjes kan ze gemakkelijk Microsoft opkopen, Apple en nog een stuk of wat Amerikaanse iconen van het bedrijfsleven.” Een nieuw leiderschap vond Vermeend beslist noodzakelijk. “De wereld verandert razendsnel. De internationale digitalisering bijvoorbeeld is spectaculair.” De traditionele, hiërarchisch ingestelde leider is volgens Vermeend uit de tijd. “Die chagrijnige captains of industry zijn zelfs contra-productief. Werknemers moeten hun eigen initiatieven kunnen ontwikkelen en verantwoordelijkheden nemen. Een leider moet veel eerder een inspirerende aanvoerder zijn die centraal staat in de mondiale ontwikkelingen.”
“Leiderschap begint inderdaad bij je moeder”, zo varieerde Salem Samhoud op de woorden van zijn voorganger, al refereerde hij droogweg aan zijn biologische herkomst. Niettemin gaf de oprichter van het succesvolle usual unusual adviesbureau &samhoud ongemerkt een ankerpunt aan van zijn bedrijfsfilosofie: hechte persoonlijke verhoudingen tussen leiding en werknemers. “Elk bedrijf kan 30 tot 40 procent meer uit zijn eigen mensen halen”, stelde Samhoud resoluut. Trefwoord daarbij is verbinding. Een werknemer die zich verbonden voelt met zijn bedrijf is tot het uiterste gemotiveerd. Om dat te bereiken zal de leiding kennis moeten hebben van de achtergrond van een medewerker. “Vraag jezelf eens af: hoeveel tijd besteed ik aan het levensverhaal van een medewerker. Hoe goed ken ik hem eigenlijk?” Bij de geboorte van een kind geeft Samhoud bijvoorbeeld de jonge vader een zwangerschapsverlof van twee maanden. Moeders krijgen vrijaf tijdens schoolvakanties. “Het is aansluiten op gewone levensprocessen. Personeel dat na zo’n periode terugkeert in het bedrijf, zit barstensvol energie en produceert in korte tijd veel meer dan wanneer het had doorgewerkt. Zo creëer je tevreden eigen mensen. En als die tevreden zijn, krijg je ook tevreden klanten.” Leiderschap is volgens Samhoud dus niet top-down georiënteerd, maar eerder een combinatie van persoonlijk welzijn en gevoelens van gezamenlijkheid. Hij demonstreerde de kracht daarvan aan de hand van zijn idealistisch project ‘Together we build a brighter future’. Onderdeel daarvan is een feel good-commercial met een blauwe bal als terugkerend symbool. Iedereen die uitsprak zich aangesproken te voelen, kreeg zo’n blauwe bal. Uiteindelijk heeft &samhoud zo’n 100.000 ballen uitgedeeld. Voor het Asito-congres had adviseur Samhoud vanzelfsprekend nog enkele exemplaren overgehouden die gedurende zijn voordracht op vele handen door het publiek stuiterden.
De discussie met de zaal daarna kon volgens Ferry Mingelen maar beter zonder stellingen: “Die beperken zo. We zien wel waar we uitkomen.” Dat heeft ie geweten. Een veelsoortige reeks van opmerkingen en vragen buitelde over hem heen: over ZZP’ers, Engelse relschoppers, old boys-network, het al dan niet gebrek aan visie bij vrouwen of de salarisstructuur bij banken.
Je kunt ook leiderschap vertonen door te kijken zonder je ogen te gebruiken, vonden Rob en Emiel in hun afsluitende act. Met een blinddoek voor ogen beschreef Rob nauwkeurig allerlei voorwerpen die de zaal ophield. Dat ging ver: “Een portemonnee, een pinpasje van de ING... Oh oh, saldo negatief en pin geblokkeerd.” Alle krediet van de zaal voor de twee cabaretiers, alhoewel aan het einde heel wat sceptische ogen speurden naar die ene, alles onthullende camera. |